Sot \u00ebsht\u00eb dita e fundit p\u00ebr t\u00eb vizituar ekspozit\u00ebn “BOTA IME N\u00cb RRETH\u201d e SKENDER BOSHNJAKUT n\u00eb Galerin\u00eb Hani i 2 Robert\u00ebve.<\/p>\n\n\n\n
Rrethi \u00ebsht\u00eb simboli i p\u00ebrsosm\u00ebris\u00eb. Q\u00eb nga fillesat e zhvillimit t\u00eb njer\u00ebzimit, dijetar\u00ebt dhe besimtar\u00ebt e ndrysh\u00ebm, rrethin e kan\u00eb konsideruar si form\u00eb primoridiale dhe hyjnorje. Si i till\u00eb rrethi pothuajse denbabaden paraqitet si trajt\u00eb emblematike e besimeve q\u00eb adhuronin fuqit\u00eb natyrore (p.sh. Diellin dhe H\u00ebn\u00ebn, q\u00eb p\u00ebr nga forma jan\u00eb rrethe), sikund\u00ebr edhe n\u00eb kultet tjera me shum\u00eb ose nj\u00eb Zot t\u00eb plot\u00ebfuqish\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n
Skender Boshnjaku n\u00eb ekspozit\u00ebn e tij t\u00eb dyt\u00eb personale, p\u00ebr motiv kryesor e ka p\u00ebrsosmerin\u00eb e form\u00ebs s\u00eb rrethit me variacione t\u00eb thurrjeve emblemtike q\u00eb praqiten si kompozicione abstrakte gjeometrike.<\/p>\n\n\n\n
Kjo ekspozit\u00eb e Boshnjakut nd\u00ebrlidhet me prezentimin e tij t\u00eb par\u00eb si artist n\u00eb vitin 2018. Edhe kjo ekspozit\u00eb u pat organizuar n\u00eb nj\u00eb lokal gastronomik, te pabi \u201cMiqt\u00eb\u201d n\u00eb Prishtin\u00eb. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb ekspozit\u00eb un\u00eb e pata shkruar nj\u00eb ese ku n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb thukt\u00eb theksova disa karakteristikat ve\u00e7uese t\u00eb artit t\u00eb Boshnjakut. Nga ai shkrim po i cek disa rreshta sqarues edhe p\u00ebr ekspozit\u00ebn aktuale:<\/p>\n\n\n\n
\u201cSkender Boshnjaku, neuropsikiat\u00ebr i njohur, profesor i UP-s\u00eb, themelues i Klinik\u00ebs s\u00eb neuropsikiatris\u00eb, ka qen\u00eb gjithnj\u00eb i apasionuar me artin. Gjat\u00eb kat\u00ebr dekadave t\u00eb kaluara ka botuar rregullisht kritika dhe v\u00ebshtrime mbi artin, t\u00eb p\u00ebrmbledhura si libra n\u00eb tre v\u00ebllime. Boshnjaku njihet edhe si koleksionues dhe interpretues i grafit\u00ebve mural\u00eb kosovare dhe m\u00eb gj\u00ebr\u00eb. Nd\u00ebrkaq n\u00eb vitin 2018 befas ai u paraqit edhe me nj\u00eb cik\u00ebl prej 30 kolazhesh. P\u00ebr \u00e7udi autori zbuloi se k\u00ebto 30 vepra jan\u00eb p\u00ebrzgjedhje nga nj\u00eb opus i rreth 3 mij\u00eb kolazhesh t\u00eb realizuara gjat\u00eb gati pes\u00eb dekadave. Pra, nj\u00eb pun\u00eb kolosale q\u00eb deri at\u00ebher\u00eb nuk e kishte b\u00ebr\u00eb publike.<\/p>\n\n\n\n
Specifika tjet\u00ebr e arti t\u00eb Boshnjakut \u00ebsht\u00eb karakteri riciklues i tyre. P\u00ebt ti b\u00ebr\u00eb kolazhet ai shfryt\u00ebzonte materiale t\u00eb hudhura produktesh p\u00ebr konsum publik, ambalazhe mallrash si kuti duhani, mb\u00ebshjell\u00ebs \u00e7okollatash etj.. Nga ky material ai p\u00ebrzgjedhte dhe kombinonte detale ornamentash dhe ngjyrash duke i nd\u00ebrthurur si art abstrakt me kompozicione gjeometrike. Nuk shfryt\u00ebzonte vet\u00ebm atraktivitetin e vet\u00eb motiveve n\u00eb \u201cl\u00ebnd\u00ebn e pare\u201d q\u00eb gjente te plehrat, por e aktivizonte edhe imagjinat\u00ebn dhe shijen prej krijuesi. Kjo pun\u00eb me hedhurina t\u00eb mbledhura edhe n\u00ebp\u00ebr rrug\u00eb, duket si vep\u00ebr p\u00ebr\u00e7udnuese e nj\u00eb drejtuesi t\u00eb institucioni sh\u00ebndet\u00ebsor dhe profesori i universitetit.<\/p>\n\n\n\n
Krijimi i mij\u00ebra kolazheve pas pun\u00ebs s\u00eb p\u00ebrditshme si neuropsikiat\u00ebr mendoj se nuk motivohet vet\u00ebm me ambicjen artistike, por m\u00eb par\u00eb \u00ebsht\u00eb e lidhur me vet\u00eb pesh\u00ebn e r\u00ebnd\u00eb t\u00eb profesionit baz\u00eb t\u00eb Boshnjakut. N\u00eb interpretimin e ekspozit\u00ebs s\u00eb vitit 2018, angazhimin p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb p\u00ebrdit\u00eb kolazhe e kam cil\u00ebsuar si nj\u00eb form\u00eb t\u00eb autoterapis\u00eb, nevoj\u00ebs q\u00eb t\u00eb ballafaqohet me p\u00ebrditshm\u00ebrin\u00eb e mjekimit t\u00eb \u00e7rregullimeve dhe s\u00ebmundjeve psiqike, si depresionet, neurozat, fobit\u00eb etj. deri te format e ndryshme t\u00eb \u00e7mendis\u00eb dhe skizofrenis\u00eb. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb bar\u00eb t\u00eb angazhimeve ditore si psikoterapist, Boshnjaku gjente nj\u00eb amgazhim relaksues thuajse lunatik: \u00ebsht\u00eb zhytur rregullisht n\u00eb krijime t\u00eb kolazheve q\u00eb ia rregulloi drejt\u00ebpeshimin mental prej psikiatri. Sepse s\u2019\u00ebsht\u00eb vet\u00ebm fjal\u00eb goj\u00eb paragjykimi i p\u00ebrhapur, – gjith\u00ebsesi i keqp\u00ebdorur – se psikiatri, duke punuar me t\u00eb krisurit, edhe vet\u00eb mund ta humb arsyen.<\/p>\n\n\n\n
Kolazhet e Boshnjakut jan\u00eb metafora komplekse e k\u00ebrkimit t\u00eb arsyes dhe racionalitetit, nga nj\u00ebra an\u00eb, dhe e harmonis\u00eb dhe bukuris\u00eb, nga ana tjet\u00ebr, n\u00eb raportet ekzistuese sociale ku disa kategori t\u00eb individ\u00ebve m\u00eb sensitive, ose atyre t\u00eb pafat dhe t\u00eb damkosur nga vrazhd\u00ebsia e kushteve t\u00eb jet\u00ebs, vuajn\u00eb pasojat e t\u00eb p\u00ebrjashtuarit nga shoq\u00ebria ose e humbin drejtpeshimin dhe \u00e7menden.<\/p>\n\n\n\n
T\u00eb k\u00ebrkosh harmoni, racionalitet, bukuri abstrakte e ritmike etj. n\u00eb hedhurina, \u201cpleh\u00ebra\u201d, por edhe nd\u00ebr shpirt\u00ebra t\u00eb humbur t\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb pafat, p\u00ebr Boshnjakun nuk ka qen\u00eb pun\u00eb e pashpres\u00eb as dit\u00ebn, kur punonte me pacient\u00ebt, e as nat\u00ebn, kur sajonte me kujdes ornamentet e kolazheve.<\/p>\n\n\n\n
Tani, te ekspozita e Hanit t\u00eb 2 Robert\u00ebve e titulluar \u201cBota ime n\u00eb rreth\u201d, Boshnjaku shk\u00ebputet nga kolekcionari i t\u00eb bukur\u00ebs n\u00eb pleh\u00ebra, dhe k\u00ebrkon past\u00ebrtin\u00eb dhe harmonin\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse n\u00eb vet\u00eb format e p\u00ebrsosura q\u00eb i ka gjetur te rrethi, si metafor\u00eb m\u00eb sublime e ekzistenc\u00ebs kuptimplote.<\/p>\n\n\n\n
Te ky cik\u00ebl veprash, q\u00eb nuk jan\u00eb edhe aq pretenduese n\u00eb thjesht\u00ebsin\u00eb e tyre, dominon nj\u00eb ndjenje e estetizimeve t\u00eb pasherr, madje edhe t\u00eb d\u00eblira, q\u00eb t\u00eb absorbojn\u00eb sikur akordet e nj\u00eb simfonie t\u00eb pa z\u00eb q\u00eb kan\u00eb efektin vet\u00ebvetiu \u00e7lirues t\u00eb shkrirjes dhe p\u00ebrhumbjes n\u00eb gjith\u00ebsi.<\/p>\n\n\n\n
Shk\u00eblzen Maliqi<\/p>\n\n\n\n